Jaarverslag 2020

Jaarverslag 2020

Geachte belangstellende,

In 2020 heeft de Commissie Meijers zich, zoals gebruikelijk, ingezet voor het hooghouden van de rule of law, transparante besluitvorming, mensenrechten en toegang tot het recht in de Europese Unie. 2020 was het jaar dat de hele wereld hard werd geraakt door het coronavirus. Het virus heeft zijn beslag gelegd op de activiteiten van de Commissie Meijers. Een groot seminar kon niet doorgaan, werkbezoeken werden afgezegd en vergaderingen moesten online plaatsvinden. Gelukkig kon de Commissie Meijers op schrift even actief blijven als altijd. Dat was hard nodig, aangezien er dit jaar belangrijke juridische ontwikkelingen plaatsvonden op het gebied van de rechtsstaat, migratie en mensenrechten.

Ten aanzien van de rechtsstaat is het dit jaar ook voor het grote publiek duidelijk geworden welke gevaarlijke ontwikkelingen er te zien zijn in EU-lidstaten als Polen en Hongarije. De Commissie Meijers heeft zich gedurende het jaar hard gemaakt voor juridische stappen tegen deze lidstaten vanuit Nederland, bijvoorbeeld een statenklacht bij het Europees Hof van Justitie. Leidraad daarbij is een commentaar uit juni 2020, waarin een overzicht wordt gegeven van de juridische mogelijkheden die voor de lidstaten openstaan. De Europese rechtsorde staat of valt bij het respecteren van de rechtsstaat in alle lidstaten. De Commissie Meijers constateert met tevredenheid dat dit besef inmiddels breed lijkt te worden gedragen in de Nederlandse politiek en ambtenarij. Leden van de Commissie Meijers namen deel aan overleggen met topambtenaren en gaven in november 2020 een briefing aan minister Grapperhaus ter voorbereiding op een Europese Raad. De Commissie Meijers is verheugd dat er op 2 december 2020 een motie werd aangenomen in de Tweede Kamer, waarin het kabinet wordt opgedragen onderzoek te doen en de nodige voorbereidingen te treffen om met gelijkgezinde lidstaten een statenklacht tegen Polen te initiëren wegens het schenden van de beginselen van de rechtsstaat.

In september 2020 presenteerde de Europese Commissie een nieuw Migratie- en Asielpact, een groot pakket wetsvoorstellen om een nieuwe impuls te geven aan het Europese Asielsysteem. De Commissie Meijers heeft zich in het pact vastgebeten en schreef maar liefst zes commentaren op de wetsvoorstellen. Daarnaast schreef de Commissie twee brieven aan de Tweede Kamer ten behoeve van vergaderingen over het pact. Hoewel het pact een dappere poging is om de politieke patstelling in de Europese Unie te overbruggen, bevat het pact een aantal voorstellen die indruisen tegen de fundamentele rechten van migranten en het recht op een zorgvuldige asielprocedure. De Commissie Meijers zal hier gedurende het wetgevingstraject op blijven hameren.2020 was voor de Commissie Meijers ten slotte het jaar waarin de voorbereidingen zijn getroffen voor het project “Waken over de Rechtsstaat in de EU”. Met dit project, dat zal lopen van 2021 tot 2023, beoogt de Commissie Meijers zijn werkzaamheden op het gebied van de rechtsstaat substantieel uit te breiden.

Meer hierover leest u in ons jaarverslag van het jaar 2020.